อุซากุ (うざく) เป็นเครื่องเคียงญี่ปุ่นที่ประกอบด้วยปลาไหลย่างคาบายากิที่สุกแล้ว แตงกวา และน้ำปรุงรสน้ำส้มสายชู หัวใจสำคัญคือเอาน้ำส่วนเกินจากแตงกวาออก ทำน้ำปรุงแยกต่างหาก แล้วคลุกรวมก่อนเสิร์ฟ บทความนี้อ้างอิงสูตรของทาคาฮิโระ อิวาโมโตะ แห่งนิฮงบาชิ อิซุโมยะ จากงานสาธิตทำอาหารของคิกโคแมนเมื่อวันที่ 8 กรกฎาคม 2025 ไม่ใช่สูตรที่ผู้เขียนทดลองเอง

ภาพอุซากุประกอบบทความสร้างด้วย AI
เตรียมวัตถุดิบ
องค์ประกอบหลักสามอย่าง
สูตรคิกโคแมนสำหรับ 4 ที่ใช้ปลาไหลคาบายากิสุกครึ่งตัว แตงกวา 1 ลูก เมียวกะ 2 หัว แรดิช 1 หัว และเกลือเล็กน้อย น้ำส้มโทซาสึมีน้ำซุปคอมบุและปลาโอ 70 mL น้ำส้มสายชู 30 mL ฮอนมิริน 15 mL และโชยุสีอ่อน 15 mL ต้องเริ่มจากปลาไหลที่ปรุงสุกแล้ว (คิกโคแมน: สูตรอุซากุจากการสาธิต 8 กรกฎาคม 2025)

ภาพประกอบ 01: องค์ประกอบหลักสามอย่าง
หั่นแตงกวาบาง
ล้างแตงกวาและหั่นเป็นแว่นบางบนเขียงที่มั่นคง ความหนาใกล้เคียงกันช่วยให้รสกระจายทั่ว สูตรอ้างอิงไม่ได้กำหนดความหนาเป็นมิลลิเมตร

ภาพประกอบ 02: หั่นแตงกวาบาง
ความชื้นและน้ำส้มปรุงรส
โรยเกลือและสะเด็ดน้ำ
โรยเกลือบนแตงกวาเบา ๆ แล้วสะเด็ดน้ำที่ออกมา สูตรต้นฉบับไม่ระบุน้ำหนักเกลือหรือเวลาพักตายตัว จุดประสงค์คือกำจัดน้ำส่วนเกิน ไม่ใช่ทำให้เค็มจัด

ภาพประกอบ 03: โรยเกลือและสะเด็ดน้ำ
ตรวจสัดส่วนโทซาสึ
โทซาสึประกอบด้วยน้ำซุป 70 mL น้ำส้มสายชู 30 mL ฮอนมิริน 15 mL และโชยุสีอ่อน 15 mL ความหวานมาจากมิริน ไม่มีคำสั่งให้เพิ่มน้ำตาลในสูตรนี้ อย่านำสัดส่วนจากสูตรอื่นมาปะปน (คิกโคแมน: สูตรอุซากุจากการสาธิต 8 กรกฎาคม 2025)
คิบุนฟู้ดส์มีสูตรอีกแบบที่ใช้น้ำส้มปรุงซันไบสุซึ่งมีน้ำตาล สูตรนี้ต่างจากน้ำส้มโทสะที่ใช้มิรินข้างต้น จึงไม่ควรนำปริมาณของสองสูตรมาปนกัน (คิบุนฟู้ดส์: สูตรอุซากุอีกแนวทาง)

ภาพประกอบ 04: ตรวจสัดส่วนโทซาสึ
ต้มน้ำปรุงแล้วทำให้เย็น
ผสมส่วนประกอบน้ำส้มปรุงในหม้อ ต้มให้เดือด แล้วปล่อยให้เย็นสนิทตามต้นฉบับ ใช้ช้อนสะอาดชิมก่อนนำไปคลุกกับแตงกวาหรือปลาไหล (คิกโคแมน: สูตรอุซากุจากการสาธิต 8 กรกฎาคม 2025)

ภาพประกอบ 05: ต้มน้ำปรุงแล้วทำให้เย็น
ลำดับการคลุก
หั่นปลาไหลที่สุกแล้ว
หั่นปลาไหลคาบายากิที่สุกแล้วเป็นชิ้นกว้าง 6–7 mm ผู้สอนแนะนำให้แช่เย็นก่อน และหั่นจากด้านหนังโดยให้เนื้อคว่ำลงเพื่อไม่ให้แตก นี่ไม่ใช่วิธีปรุงปลาไหลดิบ (คิกโคแมน: สูตรอุซากุจากการสาธิต 8 กรกฎาคม 2025)
สูตรต้นฉบับระบุชัดว่าคาบายากิที่ซื้อมาต้องผ่านการเตรียมซ้ำตามวิธีทำข้าวหน้าปลาไหลในหน้าเดียวกัน แต่ไม่ใช่เหตุผลให้ละเลยคำแนะนำการเตรียมและอุ่นอาหารที่ระบุบนผลิตภัณฑ์ (คิกโคแมน: สูตรอุซากุจากการสาธิต 8 กรกฎาคม 2025)

ภาพประกอบ 06: หั่นปลาไหลที่สุกแล้ว
คลุกก่อนเสิร์ฟ
นำผักที่สะเด็ดน้ำแล้วกับปลาไหลสุกใส่ชาม เติมโทซาสึเย็นและคลุก สูตรต้นฉบับวางแตงกวาเป็นฐาน แล้วสลับชั้นแตงกวากับปลาไหล ควรคลุกใกล้เวลาเสิร์ฟเพื่อลดน้ำที่ออกมาอีก (คิกโคแมน: สูตรอุซากุจากการสาธิต 8 กรกฎาคม 2025)

ภาพประกอบ 07: คลุกก่อนเสิร์ฟ
รสชาติและการเสิร์ฟ
ป้องกันน้ำทำให้รสจาง
น้ำที่ค้างในแตงกวาทำให้น้ำปรุงจางลง จึงต้องสะเด็ดน้ำก่อน หากน้ำปรุงเข้มเกินไป สูตรอนุญาตให้เติมน้ำซุป ภาพเปรียบเทียบเป็นเพียงภาพอธิบาย ไม่ใช่ข้อมูลทดลอง

ภาพประกอบ 08: ป้องกันน้ำทำให้รสจาง
ตกแต่งเพียงเล็กน้อย
ซอยเมียวกะและแรดิชเป็นเส้น แช่น้ำแล้วสะเด็ดให้แห้ง ใช้ตกแต่งเล็กน้อยตอนท้าย โดยยังเห็นชิ้นปลาไหลและแตงกวาชัดเจน

ภาพประกอบ 09: ตกแต่งเพียงเล็กน้อย
เสิร์ฟเป็นเครื่องเคียงอย่างปลอดภัย
เสิร์ฟปริมาณเล็กน้อยคู่กับอาหารจานข้าว ล้างมือและอุปกรณ์ หลีกเลี่ยงการปนเปื้อนข้ามระหว่างของดิบกับของสุก เก็บวัตถุดิบที่ต้องแช่เย็นทันที ไม่ทิ้งไว้ที่อุณหภูมิห้องนาน และแบ่งอาหารเหลือใส่ภาชนะตื้นสะอาดให้เย็นเร็ว (กระทรวงสาธารณสุขญี่ปุ่น: หลักหกข้อป้องกันอาหารเป็นพิษในบ้าน)

ภาพประกอบ 10: เสิร์ฟเป็นเครื่องเคียงอย่างปลอดภัย
ปริมาณเหล่านี้เป็นของสูตรต้นทางหนึ่งสูตร ไม่ใช่มาตรฐานสากล และไม่สามารถใช้กำหนดจำนวนวันที่เก็บอาหารได้อย่างปลอดภัย
แหล่งข้อมูล
อ่านบทความถัดไป

